08:49:00 16.04.2026
Բոլորը գիտեն, որ Մերձավոր Արևելքը ունի նավթի և բնական գազի հսկայական պաշարներ։ Համաշխարհային էներգետիկ մատակարարումների զգալի մասը անցնում է Հորմուզի նեղուցով, որի միջոցով տեղափոխվում է աշխարհի նավթի մոտ մեկ հինգերորդը։ Մարդկանց մեծ մասը նաև հասկանում է, որ Հորմուզի նեղուցի շրջափակումը լուրջ վնաս կհասցնի աշխարհի բազմաթիվ տնտեսություններին՝ կտրուկ բարձրացնելով նավթի և գազի գները։ Սակայն շատերը հավանաբար չեն գիտակցում, որ հետևանքները դրանով չեն սահմանափակվի։ Դա կարող է նաև առաջացնել պարարտանյութերի պակաս, որն իր հերթին կարող է հանգեցնել համաշխարհային պարենային ճգնաժամի։
Ժամանակակից գյուղատնտեսությունը մեծապես կախված է ազոտական պարարտանյութերից, որոնք արտադրվում են Հաբեր-Բոշ պրոցեսի միջոցով։ Այդ գործընթացը պահանջում է հսկայական քանակությամբ բնական գազ, որը ծառայում է թե՛ որպես հումք, թե՛ որպես էներգիայի աղբյուր ամոնիակ և միզանյութ (յուրեա) արտադրելու համար։ Աշխարհի կարևոր էներգիա և պարարտանյութ արտահանող երկրներից մի քանիսը գտնվում են Պարսից ծոցի տարածաշրջանում, այդ թվում՝ Քաթարը, Սաուդյան Արաբիան, Արաբական Միացյալ Էմիրությունները և Օմանը։ Նրանց էներգետիկ արտահանման մեծ մասը անցնում է հենց Հորմուզի նեղուցով։
Եթե այդ նեղուցը փակ մնա, ապա ինչպես արդեն գիտենք ամբողջ աշխարհում նավթի և բնական գազի գները կտրուկ կբարձրանան, բայց նաև պարարտանյութերի արտադրությունը կդառնա շատ ավելի թանկ, իսկ Պարսից ծոցից պարարտանյութերի մատակարարումները կխափանվեն։ Երբ պարարտանյութը դառնում է սակավ կամ չափազանց թանկ, ֆերմերները սկսում են ավելի քիչ օգտագործել այն։ Իսկ երբ պարարտանյութը քիչ է օգտագործվում, բերքատվությունը նվազում է։
Եվ հենց այստեղ է սկսվում իրական խնդիրը։ Ժամանակակից գյուղատնտեսությունն այնքան կախված է սինթետիկ պարարտանյութերից, որ բազմաթիվ փորձագետների գնահատմամբ աշխարհում արտադրվող սննդի մոտ կեսը կախված է դրանցից։ Նույնիսկ պարարտանյութերի մատակարարման համեմատաբար փոքր խափանումը կարող է ալիքաձև ազդեցություն ունենալ ամբողջ պարենային համակարգի վրա՝ բարձրացնելով սննդամթերքի գները, նվազեցնելով բերքը և առաջացնելով պակաս, հատկապես խոցելի տարածաշրջաններում։
Երբ այս ամենը միանում է արդեն աճող համաշխարհային գնաճին, դոլարի վրա հիմնված ֆինանսական համակարգի աճող անկայունությանը, և բազմաթիվ երկրների միջև աճող հակամարտությունները, մենք սկսում ենք տեսնել վտանգավոր գործոնների համադրություն, որը կարող է լրջորեն ցնցել ներկայիս աշխարհակարգի հիմքերը՝ մինչև վերջնական կործանում:
Դժվար ժամանակներ կարող են սպասվել, և մենք պետք է պատրաստվենք...
#Այս_Անգամ_Աշխարհը
Բաժանորդագրվեք և ստացեք նորություններ ձեր Էլեկտորոնային հասցեին։
Մեկնաբանություններ